The Broker organiseert een online debat over de vraag: wat is de positie van Nederland in een snel veranderende wereld, en wat moet dat betekenen voor het brede Nederlandse buitenlandbeleid en de visie ten aanzien van globalisering en ontwikkeling? Dit debat zal het komende jaar gevoerd worden en moet resulteren in ideeën en aanbevelingen voor een nieuw beleid van mondiale ontwikkeling. Dit zal niet alleen het traditionele buitenlandbeleid en ontwikkelingssamenwerking beslaan, maar ook het beleid ten aanzien van mondiale publieke goederen.

Die laatste vallen steeds meer samen met de binnenlands politieke thema’s waarvoor de Nederlandse vakdepartementen verantwoordelijk zijn: landbouw, handel en economie, milieu en klimaat, justitie, waterbeheer, internationaal financieel stelsel, gezondheidszorg, vrede en veiligheid, internationaal recht, mensenrechten, onderwijs, enzovoorts.

In verschillende Europese landen is al een debat gevoerd over hun ‘global development’ strategieën. In The Broker 24, van februari 2011, zal een Special Report gewijd worden aan die ervaringen. In het afgelopen jaar is in Nederland een aantal oproepen gedaan om te komen tot een fundamentele discussie over de Nederlandse positionering in een steeds verder globaliserende wereld.

In het rapport Minder pretentie, meer ambitie, riep de WRR op tot het opstellen van een Nederlandse globaliseringsagenda. In het op 30 november gepresenteerde rapport Aan het buitenland gehecht schetst een ander WRR-team, onder leiding van de huidige staatssecretaris voor Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking Ben Knapen, een uitgebreid kader waarbinnen Nederland haar positie in een veranderende wereld zou moeten bepalen.

In een bijdrage aan een blog over het laatste Nederlandse regeerakkoord roept IKV Pax Christi directeur Jan Gruiters op tot het opstellen van een ´witboek´ over Nederlandse belangen in een geglobaliseerde wereld. Cordaid-directeur Rene Grotenhuis pleit in een opiniestuk in The Broker nummer 23 van begin december voor een nieuw kosmopolitisme. Zijn betoog is gericht tegen het groeiende nationalisme, en stelt dat, in een wereld waarin de oude Noord-Zuid-tegenstellingen grotendeels achterhaald zijn, een nieuwe ‘narrative’ voor global development collectief eigenbelang en ongelijkheid centraal moet stellen. Een gedeeld gevoel van mensen die geografisch ver van elkaar verwijderd zijn, maar elkaar herkennen in hun streven naar een rechtvaardiger wereld. Topambtenaar Joan Boer stelt op de Broker website de vraag naar ´het ‘DNA’ van onze samenleving en economie en hoe we in dat licht denken over twintig of dertig jaar ons nationale brood met beleg te verdienen´. Hij stelt dat het inzicht ontbreekt ‘in de voornaamste trends die van binnen en van buiten op ons afkomen’ en wat dat betekent voor Nederland.

In al deze bijdragen worden al voorzetten gedaan voor de discussie. Die moet zijn vrije loop krijgen, dus al te veel voorwaarden stellen we niet. De volgende vragen zijn alleen bedoeld om uw gedachten op weg te helpen:

• Wat voor soort Nederlandse belangen en motieven zijn er die het brede buitenlandbeleid zouden moeten sturen?
• Hoe kunnen die het beste behartigd of bereikt worden?
• Welke veranderende omstandigheden in de wereld zijn daarbij van invloed?
• Hoe kunnen we streven naar collectieve belangen, naar het realiseren van Global Public Goods? En zijn die neutraal, of kun je die op verschillende manieren invullen, en hoe dan?
• Hoe kan daarin het belang worden behartigd van zwakkere groepen of landen – die minder in staat zijn voor zichzelf op te komen?
• Welke niches zijn er en welke prioriteiten zou Nederland moeten stellen, en hoe kunnen die ook het collectieve belang ondersteunen?
• Met welke landen, groepen, netwerken of andere actoren zouden in welke gevallen coalities moeten worden gezocht? Moet dat vooral in/via Europa, of moeten we denken aan andere ´gelijkgezinde´ landen of organisaties daarbuiten?
• Hoe moet de ministeriële architectuur aangepast worden aan de nieuwe omstandigheden?
• Welke rol kunnen NGO´s, bedrijven en andere actoren hierin spelen?
• Hoe kunnen de ´nationalistische´ tendensen in de Nederlandse samenleving worden gekeerd?
• Wat betekent strategisch opereren in een netwerksamenleving?

Wij stellen uw bijdrage gaat leveren aan dit debat zeer op prijs. Ook verwachten wij dat de Tweede Kamer zich gaat buigen over dergelijke vragen. Want het is uiteindelijk de politiek die moet leren uitstijgen boven de waan van de dag.

U kunt uw bijdrage mailen naar [email protected]